Кызыл Таң
Русский Pdf-версия
Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Оештыручылар:
Башкортстан Республикасы
Дәүләт җыелышы - Корылтай,
Башкортстан Республикасы Хөкүмәте
Гәзит сишәмбе, пәнҗешәмбе,
җомга көннәрендә чыга
» » Комсызлык харап итәр безне...

Комсызлык харап итәр безне...
19.10.2017 / Экология елы

Комсызлык харап итәр безне...Гасырлар үтә, заманалар үзгәрә. Адәм баласы да укымышлы хәзер, техника куллана, җиһан корабында Җир тирәли әйләнә, Марска аяк басарга җыена. Ә шулай да аның табигате һаман шул: бүгенге кешенең дә яшәү мәгънәсе, борынгы бабасыныкы шикелле, табигатьне талап көн итү, үз мәнфәгатьләрен канәгатьләндерүдән гыйбарәт. Аерма тик шунда: борынгы бабабыз азыкны таш яисә күсәк ярдәмендә җитәрлек кенә тапса, замандашларыбыз, көчле корал һәм техника кулланып, һәр өлкәдә кирәгеннән артыгын җыя. Ә, гомумән, кешелек тарихын карасаң, кайсы гына дәверне алма, адәмнәр байлык җыйган, җир өчен дәгъвалашкан, үз мәнфәгатен башкаларныкыннан өстен куйган, көчсезрәкләрне колга әйләндергән, сугыш ачкан, кан койган. Болар барысы да кемгәдер күңелле, бай яшәргә юл ачкан. Бүген дә кешелек бер үк хаталарны кабатлый, матди байлыкны барлык нәрсәдән өстен куюын дәвам итә. Аның бәхетсезлеге — чиксез нәфес, комсызлык ул.

Ни өчен Җир шарында комсызлык хакимлек итә? Әллә иксез-чиксез галәмдәге барлык планеталардагы комсызлар җиргә әхлакый яктан төзәлергә җибәрелгәнме соң?
Комсызлыкның нинди нәтиҗәләргә китерүен күзгә күренеп начарланучы экология мисалында да аңлап була. Ягулык, химия чималы, нефть табу өчен нинди генә ысуллар кулланмыйбыз! Баштарак “кара ал­тын”ны күбрәк һәм тизрәк чыгарырга, аннары аны газдан арындырырга тырышып, соңгысы турыга атмосферага очырылды. Арытаба газ факелларда яндырыла башлады, ләкин ул ысул да атмосферада кислород күләмен арттыруга булышлык итми. Нефтьне чыгару өчен җир астына күпме тозлы су куыла, күпме эчә торган су чыганаклары пычратыла — күз алдына китерү дә куркыныч. Нефть эшкәртү, химзаводлардан чыккан агулы матдәләр беребезне дә урап узмый. Тумыштан авыру сабыйлар санының артканнан-артуы, яман шеш кебек үлемечле чирләрнең күбәюе – болар барысы да пычратылган мохитнең үзебезгә кире әйләнеп кайткан рәнҗеше.
Байлык бүлешә алмау нәти­җәсендә илләр арасында чыккан җәнҗаллар да, ахыр чиктә, экологик афәткә китерә. Агуланган һава, су, радиация гарипләр санын арифметик түгел, геометрик прогрессиядә арттыра. Төптәнрәк уйлап караганда, болар барысы да — әлеге дә баягы шул комсызлык бәласе.
Нәфес кешене кол иткән. Та­бигатьтә бер генә ерткыч та кирә­геннән артык запас, ризык туп­ламый, ике оя ясамый. Ә адәм баласы җыя да җыя, әйтерсең лә, теге дөньяга үзе белән байлыгын алып китә ала. Гади хезмәт халкын талап җыйган акчага олигархларыбыз чит илләрдә патша сараедай йортлар сала, яхта-самолетлар сатып ала. Ә кемдер гаиләсен көндәлек кирәк-ярак белән тәэмин итә алмый. Кешелек экологик фаҗига, әхлакый таркалу чигенә якынлашып килә.
Табигатьне сакламасак, табигый байлыклардан акыллы итеп файдаланмасак, Җир шарындагы 7 миллиардка якын кешегә якын киләчәктә ачлык янаячак, ди галимнәр.
...Җир шары — үзе бер зур тере организм, дигән теорияне хуплаучы философлар да бар. Әгәр дә бу чынлап та шулай икән, бердәнбер көнне Җир-анабыз, адәм балаларының үзен бу кадәр мәсхәрәләвенә, җәбер­сетүенә түзә алмыйча, бездән котылу чарасын күрүе дә бик ихтимал. Күп гасырлар элек зур, көчле циви­лизацияләрнең дөнья йөзеннән табигый катастрофалар нәтиҗәсендә югалуының төп сәбәбе шул ук комсызлык булмадымы икән?
Ренат Нуретдинов,
Русия һәм Башкортстан Журналистлар берлеге әгъзасы,
Русиянең почетлы нефтьчесе.





Басып чыгарырга


  • Имя:
    E-Mail:


  • Полужирный Наклонный текст Подчёркнутый текст Зачёркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера

  • Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    Введите код:
     
     
    Нажимая на кнопку, вы соглашаетесь с обработкой персональных данных




Бүрегеңне ки, шәлеңне бәйлә.
Вчера, 15:46 :: Көнүзәк
Бүрегеңне ки, шәлеңне бәйлә.
Йорт хайваннарына котырудан прививка ясыйлар
Вчера, 14:54 :: Сәламәтлек саклау
Йорт хайваннарына котырудан прививка ясыйлар
Газчылар пенсионерны талаган
Вчера, 12:44 :: Җәмгыять
Газчылар пенсионерны талаган
Сибай халкы ярдәмсез калмас
Вчера, 12:29 :: Көнүзәк
Сибай халкы ярдәмсез калмас
Эштән чыгарылган кыз турында...
Вчера, 09:14 :: Яңалыклар
Эштән чыгарылган кыз турында...




Новости русской версии сайта

Яңа номер

7 (25311) от 18 января 2019


Безгә кушылыгыз

Вступить в нашу группу Вконтакте

Видеоматериаллар

Кызыл тан турында клип


Телепроект Ассамблеи и Дома Дружбы народов Татарстана совместно с ГТРК "Татарстан" - программа "Национальный вопрос и - ответ". Гость студии - главный редактор газеты «Кызыл тан» (Башкортостан) Фаил Фатхтдинов.

Игътибар итегез

Журнал Тулпар

Антитеррор




Рубрикалар




Материаллар архивы










Печать книг

Безнең иске сайтыбыз

Филиалы ГУП РБ ИД
«Республика Башкортостан»